Tarihe mal olmuş bir üniversite

Aleme yön vermiş ünlü alimlerin nimet kaynağı 

ERTOKUŞ MEDRESESİ

Dürüstlük, alçakgönüllülük, bağlılık, ölçülü olmak, cesaret, adalet, sabır ve sebat, çalışkanlık, yalınlık başarının temeli olarak sunuldu burada.. Ve ardından da Selçuklulara, daha sonra da üç kıtaya hükmeden koskoca Türk Dünyası'nın imparatorluğu olan Osmanlı Devleti'ne alimler yetisten bir bilgi ve ilim merkezi oldu.. Atabey Ertokuş Gazi'nin talimatı ile 1224 yılında kurulan bu üniversite Selçuklu ve Osmanlı Devletlerine 700 yıl aralıksız süren bir dönemde, imparatorluk çapında seçkin ve saygın bilim adamları yetiştirmiştir.. Medrese denilince akla ilk gelen din eğitiminin yanı sıra astronomi tip fizik, matematik ve diğer bilim dallarında da çok değerli müderrislerin yetiştirildiği bu medrese dünya çapında ün yapmıştır.. Özellikle astroloji ve tıp alanında yüzyıllarca evvel gösterdiği üstün başarı sayesinde günümüz insanını hayret içinde bırakan başarılara imzanın atıldığı , buluşun yapıldığı yerdir.. Ayrıca Ertokuş Medresesi pek çok ünlü müderrisi çatısının altında barındırmış, ve bu medrese kuruluşundan yıllar sonra Fatih Sultan Mehmet'in hocalığına yapacak müderrislerle beraber, birçok şair, bilgin, devlet ve din adamının yetiştirildiği yer olarak tarihin bilinen en kadim  ve en ünlü üniversitesi olma özelliğini
göstermektedir
Bu can alıcı, yüksek ilimler merkezi tarihi medresenin giriş kapısının üst kısmında bulunan kitabede şu ibareler yer almaktadır;

Sultan Adına; Bu medresenin yapılmasını, din ve dünya büyüğü fetihler babası, müminlerin emirlerinin yol göstericisi Keyhüsrev'in oğlu Sultan Alâeddin Keykubat günlerinde Allah Teâla'nın rahmetine muhtaç ve zayıf kulu Abdullah oğlu Ertokuş emretti. Sene Mübarek Ramazan Ay'i,1224..

 

Ayasluğ Çelebi Molla Muhammed, Şair ve Müderris Gazali, Yakub Hamidi, Küçük Taceddin, Mevlana Ahmet Efendi, Veli Efendi, Müderris Afifi, Alim Veli Efendi, Paşa Efendi misal teşkil edebileceğimiz birkaç kıymetli isimdir..
Birçok fermanda ve şer-î ilamlarda "Agros Medresesi'nin tasdiki ile kaydının bulunması, medresenin ilim bakımından ülke çapında ne derece önem taşıdığını anlatmaya yeter.. Eğitim ve öğretim başladığından itibaren medresede hadis ilmi, kelam ilmi, islam felsefesi, islam hukuku, tefsir ilmi gibi din bilimlerinin yanında ağırlıklı olarak matematik, fizik, astronomi, tıp, felsefe, coğrafya ve benzeri müspet ilimler okutulmuştur.. 629 sene önce medresede yazılan bir kitapta ay ve güneş tutulmaları şekiller çizilerek günümüzde okutulan astronomi kitaplarındaki bilgilerin aynısı o zamanlar anlatılmıştır.. Tıbbın meşgul olduğu insan sağlığı için gerekli bilgiler ve sağlığı tahrip eden hastalıklarda bugünkü dille seneler evvel tanımlanmış ve çareleri de belirtilmiştir.. Medresenin yapımında Bizanslılardan kalma taş ve yapı malzemeleri kullanılmış olmakla beraber hiçbir bağnaz düşünceye bağlı kalmaksızın taşlar üzerinde bulunan heykel, figür, gravür ve yazılara en küçük bir zarar dahi verilmemiştir.. Bu yapı ayrıca fark-li medeniyetlerin izlerini de taşımaktadır.. Atabey Ertokuş Gazi; bu medresede eğitim ve öğretim görecek olan yoksul talebelerin masraflarını karşılamak üzere kurduğu vakıfa Atabeyi tüm mülkiyeti ile bağışladı.